Dagretraite · Vrijdag 18 december 2026

Verbindend leiderschap

Voor wie leidinggeeft en merkt dat sturen minder oplevert dan het kost

De meeste leiderschapstrainingen geven je nóg een model. Maar je fysiologische toestand beïnvloedt meetbaar de mensen om je heen — vóór je een woord zegt. Aanwezigheid is geen zachte vaardigheid; het is de meest fundamentele leiderschapscompetentie die er bestaat.

Deze dag gaat over hoe jouw aanwezigheid de ruimte vormgeeft.

Meld je aan →

€ 450 per deelnemer · incl. lunch en werkboek · regio Utrecht · max. 15 deelnemers

Sfeerbeeld van de dagretraite Verbindend leiderschap

De uitnodiging

Je leidt niet met wat je zegt. Je leidt met hoe je er bent.

Iedereen kent het verschil, ook zonder er woorden voor te hebben. De vergadering waarin één persoon binnenkomt en de lucht strakker wordt. De leider bij wie mensen nét iets eerlijker durven te zijn, zonder te kunnen zeggen waarom. Dat verschil zit niet in de woorden, niet in het model en niet in de agenda. Het zit in de staat van waaruit iemand aanwezig is.

Zenuwstelsels lezen elkaar — sneller dan het denken kan volgen. Voordat jij je openingszin hebt uitgesproken, heeft ieder lichaam in de ruimte al geregistreerd of het bij jou veilig is of waakzaam moet blijven. Sta jij in alarm, dan gaan de systemen om je heen mee in alarm: mensen verdedigen, presteren, houden in. Sta jij in rust, dan ontstaat er iets anders — ruimte waarin mensen kunnen denken, twijfelen, en zeggen wat er werkelijk speelt. Dat is geen metafoor; het is fysiologie, en je team ervaart haar elke dag.

Het ongemakkelijke aan dit gegeven: je kunt het niet spelen. Kalm dóén terwijl je systeem strak staat, wordt feilloos geregistreerd — en ondermijnt het vertrouwen juist. De enige weg loopt van binnen naar buiten: eerst je eigen staat leren kennen, dan leren wat die staat met een ruimte doet, en pas daarna leren hoe je haar beschikbaar houdt op de momenten die ertoe doen.

Op deze dag oefenen we geen gesprekstechnieken en delen we geen modellen uit. We werken met het instrument zelf — jouw aanwezigheid — in een groep die klein genoeg is om het effect ervan werkelijk te voelen. Want dat is de kortste samenvatting van deze dag: verbindend leiderschap is geen stijl die je aanleert, maar een staat die je belichaamt.

De manier van werken is op alle drie de dagretraites dezelfde: verkennen wat het zenuwstelsel registreert, afstemmen op elkaar in een kleine groep, en delen wat zich aandient. Dat is de grond van Transformational Presence, de methodiek waar we mee werken gedurende de dag.

Wat je deze dag onderzoekt

Vier ingangen, één instrument.

Dat instrument ben jij. Geen programma dat afgewerkt moet worden — vier bewegingen die zich gedurende de dag aandienen, van binnen naar buiten.

  1. 01

    Je eigen staat herkennen

    Vóór je probeert die van een ander te veranderen. In welke staat kom je een vergadering binnen, en wat gebeurt daarmee als het spannend wordt?

  2. 02

    Het veld lezen

    Wat er speelt onder de woorden, in de stilte, in wat niet gezegd wordt. Je lichaam registreert dat al; deze dag gaat over het opmerken ervan voordat het een probleem wordt.

  3. 03

    Coregulatie

    Hoe rust en veiligheid zich verspreiden wanneer de leider ze zelf belichaamt. Zenuwstelsels stemmen op elkaar af — en in een team stemt het merendeel af op degene die vooropgaat.

  4. 04

    Leiden vanuit aanwezigheid

    In plaats van controle: de ruimte houden waarin anderen kunnen worden wie ze zijn. Wat er dan verandert is niet wat je zegt, maar wat er gezegd kan worden.

Er komt geen model uit en geen actielijst. Wel de ervaring van een ruimte die anders wordt omdat jij anders aanwezig bent — en dat is iets wat je meeneemt, of niet.

Voor wie

Vijftien mensen die anderen dragen.

Niet hun functie of hun sector, maar hun positie: er kijken mensen naar hen, en wat zij meebrengen bepaalt mede wat die mensen durven te zeggen.

Deze dag is er voor

  • Directie, management en teamverantwoordelijken.
  • Wie merkt dat sturen van bovenaf minder oplevert dan het kost.
  • Wie het gevoel heeft dat het echte gesprek buiten de vergadering plaatsvindt.
  • Wie in loondienst is en dit zakelijk wil boeken — de factuur kan op naam van de organisatie.

En niet voor

  • Wie een model of een gesprekstechniek zoekt — daar zijn goede trainingen voor.
  • Wie zijn team wil laten veranderen zonder zelf mee te bewegen.
  • Wie met het hele team wil werken; dat vraagt een andere vorm en gaat via teamcoaching.
  • Wie herstellende is van een burn-out; dan sluit Uit de overlevingsstand beter aan.

Wil je liever individueel werken aan hoe je leidt, dan is leiderschapscoaching de kortere weg. En twijfel je of deze dag past — bel even. Tien minuten is meestal genoeg om het te weten.

Het ritme van de dag

Wat er die dag gebeurt.

Een vaste vorm met een rustig tempo. Niets is verplicht: er is steeds ruimte om te wandelen, stil te zijn, of alleen mee te kijken.

  1. 09:00

    Aankomst, thee en stilte

    Geen kennismakingsrondje, geen hand-outs. Je komt aan, krijgt thee, vindt een plek, ademt uit. Niemand hoeft zich voor te stellen met zijn functie.

  2. 09:30

    Landen in je eigen staat

    Een rustige introductie van het werk en van elkaar. Een eerste oefening om te voelen in welke staat je bent binnengekomen — want dat is het instrument waarmee je vandaag werkt.

  3. 10:30

    Ochtend — de staat onder het gesprek

    In duo’s en in stilte. Wat registreert je lichaam van de ander vóórdat er iets gezegd is? En wat draag jij zelf uit zonder het te weten? Begeleide oefeningen om het veld te leren lezen dat er in elk contact al is.

  4. 12:30

    Lunch in stilte

    Eenvoudig en aandachtig. Eindelijk een lunch waarin niemand iets van je wil — en waarin je merkt hoeveel er te horen valt als niemand het gesprek hoeft te dragen.

  5. 13:30

    Middag — coregulatie in de praktijk

    Het diepere werk. Wat gebeurt er in een groep wanneer één iemand werkelijk rustig aanwezig is? We onderzoeken het niet in theorie maar aan den lijve: ruimte houden, ontvangen zonder in te grijpen, leiden zonder te duwen.

  6. 15:30

    Pauze met thee

    Wandelen, zitten, nazinken. Niets hoeft.

  7. 16:00

    Aanwezigheid meenemen

    Hoe houd je deze staat beschikbaar in de vergadering van maandagochtend, in het moeilijke gesprek, op het moment dat iedereen naar jou kijkt? In een kring, voor wie wil — je hoeft niets te delen wat je niet wilt delen.

  8. 17:00

    Sluiting

    Je gaat naar huis met je werkboek en met een lichamelijke herinnering aan hoe het voelt om ruimte te geven in plaats van te vullen. Het weekend ligt voor je — dat is geen toeval.

Praktisch

Wat je moet weten.

Datum

Vrijdag 18 december 2026
09:00 – 17:00

Locatie

Regio Utrecht
exacte locatie wordt bevestigd

Groep

Maximaal 15 deelnemers — groot genoeg om te ervaren wat jouw aanwezigheid met een groep doet

Begeleiding

Steven Stephania, samen met een ervaren co-facilitator

Investering

€ 450 per deelnemer

Inclusief lunch en werkboek

Via de werkgever

De dag valt op een vrijdag en wordt regelmatig door de organisatie betaald. De factuur kan op naam van je werkgever; geef bij aanmelding de gegevens door. Vraag je erom, dan stuur ik een korte omschrijving die je kunt doorsturen.

Annuleren

Tot vier weken van tevoren kosteloos. Daarna kun je je plek overdragen aan iemand anders, of doorschuiven naar een volgende dagretraite.

Voor je aanmeldt

Wat mensen meestal willen weten.

Wie zitten er verder?

Maximaal vijftien mensen die anderen aansturen: directie, management en teamverantwoordelijken, uit verschillende organisaties en sectoren. Er zitten geen collega’s van elkaar in dezelfde groep — je onderzoekt je eigen staat niet naast iemand uit je eigen organisatie. Er is geen kennismakingsrondje waarin iedereen zijn functie noemt.

Heb ik voorkennis nodig?

Nee. Deze dag is geschikt voor mensen die nooit eerder met deze taal hebben gewerkt, en voor mensen die er al jaren mee bezig zijn. We werken niet met theorie die je moet kennen, maar met wat er in elk contact al aanwezig is — en dat brengt iedereen mee.

Is dit therapie?

Nee. Een retraite is geen therapeutische behandeling en vervangt geen behandeling. Het is een dag van onderzoek in een groep, met begeleiding die zorgvuldig kadert wat we wel en niet doen. Zit je in therapie of speelt er een mentale gezondheidsvraag, neem dan vooraf contact op zodat we samen kunnen kijken of deze dag op dit moment passend is.

Hoe intensief is de dag?

Het werk gaat diep, maar het tempo is rustig. Er is steeds ruimte om je terug te trekken, te wandelen of stil te zijn. Niets is verplicht. Aanwezigheid laat zich niet forceren; ze ontstaat wanneer er ruimte is — en die ruimte is op deze dag overal.

Wat als ik trauma in mijn voorgeschiedenis heb?

Werken met aanwezigheid en het zenuwstelsel kan onverwerkte ervaringen aan de oppervlakte brengen. Voor mensen met traumatische gebeurtenissen in hun voorgeschiedenis is een groepsretraite niet altijd het juiste eerste startpunt. Het werk hier is geen traumabehandeling. Twijfel je of deze dag op dit moment past, neem dan vooraf contact op — dan kijken we samen, zonder verplichting. Soms is een 1-op-1 traject of professionele therapeutische begeleiding eerst passender.

Kan mijn werkgever dit betalen?

Ja, dat gebeurt regelmatig. De dag valt op een vrijdag en de factuur kan op naam van je organisatie; geef bij aanmelding de gegevens door. Heb je iets nodig om intern voor te leggen, vraag er dan om — dan stuur ik een korte omschrijving van doel, duur en investering die je ongewijzigd kunt doorsturen.

Wat moet ik meenemen?

Comfortabele kleding waarin je goed kunt zitten en bewegen, en een warmere laag voor de buitenmomenten — half december kan koud zijn. Eventueel een notitieboek. Voor de rest zorgen wij. Een week van tevoren ontvang je een praktische mail met de exacte locatie, parkeren en eventuele aandachtspunten.

Staat je vraag er niet bij? Bel of mail gerust — dat verplicht tot niets. En als blijkt dat individueel werk beter past, zeg ik dat.

Meld je aan

Vrijdag 18 december 2026.

Vul het formulier in en je ontvangt binnen drie werkdagen persoonlijk bericht met een bevestiging en een betaallink. Pas na betaling is je plek definitief — en tot dat moment zit je nergens aan vast.

    € 450 per deelnemer · incl. lunch en werkboek · max. 15 deelnemers

    Nog niet zover? Geen haast.