DAGRETRAITE · ZATERDAG 21 NOVEMBER 2026
Verbindend leiderschap
Aanwezigheid als je sterkste instrument
De meeste leiderschapstrainingen geven je nóg een model. Maar je fysiologische toestand beïnvloedt meetbaar de mensen om je heen — vóór je een woord zegt. Aanwezigheid is geen zachte vaardigheid; het is de meest fundamentele leiderschapscompetentie die er bestaat. Deze dag gaat over hoe jouw aanwezigheid de ruimte vormgeeft.
MELD JE AAN →DE UITNODIGING
De wereld vraagt om snelheid. Het leven vraagt om aandacht.
Snelheid is een verworvenheid van de afgelopen vijftig jaar. Het menselijk zenuwstelsel — dat zich in de honderdduizenden jaren daarvoor heeft gevormd — is daar nooit op gebouwd. Het kan snelheid leveren wanneer het moet, in korte stoten, met een duidelijke reden. Maar als snelheid de standaard wordt en aandacht het zeldzame, raakt iets diepers in onbalans. De waarneming verschraalt. De wereld wordt kleiner.
Vertragen is dan geen vlucht en geen luiheid. Het is een correctie op een waarnemingsmodus die wij niet meer als modus herkennen, omdat hij volledig is genaturaliseerd. We denken dat snel kijken hetzelfde is als zien. Dat snel luisteren hetzelfde is als horen. Dat snel beslissen hetzelfde is als weten. Op alle drie de punten ontstaat een verschil zodra je het tempo loslaat.
Wat de meeste mensen niet weten: vertragen is geen techniek. Je kunt het niet leren door zes ademhalingen per minuut te oefenen, hoewel dat helpt. Vertragen is een manier van waarnemen die zich vanzelf instelt zodra het zenuwstelsel registreert dat er geen acute reden meer is om snel te zijn. Het is geen prestatie. Het is wat overblijft wanneer de prestatie is opgehouden.
Op deze dag oefenen we niet hoe te vertragen. We onderzoeken wat zich aandient wanneer er niets meer gegrepen hoeft te worden. Wat je gaat horen in een gesprek waar niemand haast heeft. Wat je gaat zien in een landschap dat je tien minuten onafgebroken aankijkt. Wat zich aandient in jezelf wanneer er niets meer is dat snel moet.
WAT JE DEZE DAG ONDERZOEKT
Vier ingangen tot één waarneming
Geen programma dat afgewerkt moet worden. Vier bewegingen die zich gedurende de dag aandienen, in een ritme dat past bij het werk.
01
Je eigen staat herkennen
Vóór je probeert die van een ander te veranderen.
02
Het veld lezen
Wat speelt er onder de woorden, in de stilte, in wat niet gezegd wordt.
03
Coregulatie
Hoe rust en veiligheid zich verspreiden wanneer de leider ze zelf belichaamt.
04
Leiden vanuit aanwezigheid
In plaats van controle — de ruimte houden waarin anderen kunnen worden wie ze zijn.
VOOR WIE
Voor leiders, ondernemers en teamverantwoordelijken die voelen dat sturen-van-bovenaf niet meer landt, en die willen leiden vanuit verbinding in plaats van controle.
HET RITME VAN DE DAG
Geen programma. Een ademhaling.
09:00
Aankomst, thee, en stilte
Geen kennismakingsrondje, geen handuit. Je komt aan, krijgt thee, vindt een plek, ademt uit. De vertraging begint in de drempel.
09:30
Opening — landen in een ander tempo
Een rustige introductie van het werk en van elkaar. Eerste oefening om uit het versneld-zijn te zakken voordat we het denken erbij vragen.
10:30
Ochtendonderzoek — aandacht zonder doel
In duo's en in stilte. Wat verandert er in je waarneming wanneer er niets bereikt hoeft te worden? Begeleide oefeningen om het verschil te voelen tussen kijken en zien.
12:30
Lunch in stilte
Eenvoudig en aandachtig. Eindelijk een lunch waarin niemand iets van je wil — en waarin je merkt hoe vaak je gewoonlijk de smaak voorbij eet.
13:30
Middagonderzoek — vertraging in beweging
Het diepere werk. Een wandeling in stilte gevolgd door begeleid onderzoek in de groep — wat zag je dat je doorgaans mist? Wat veranderde er in jezelf toen je niets meer hoefde te bereiken?
15:30
Pauze met thee
Wandelen, zitten, nazinken. Niets hoeft.
16:00
Integratie — vertraging meenemen
Hoe houd je deze modus beschikbaar wanneer je morgen weer in versnelling staat? Een gezamenlijke kring met praktische verkenning, voor wie wil. Korte rituele afsluiting.
17:00
Sluiting
Je gaat naar huis met je boek, je werkboek, en — belangrijker — een ander tempo dat je een tijdje vasthoudt voordat de wereld het terugvraagt.
PRAKTISCH
Wat je moet weten
DATUM
Zaterdag 21 november 2026
09:00 – 17:00
LOCATIE
Regio Utrecht
(exacte locatie wordt bevestigd)
INVESTERING
€295
incl. lunch, boek en werkboek
BEGELEIDING
Begeleiding door Steven Stephania, samen met een ervaren co-facilitator.
GROEPSGROOTTE
Maximaal 15 deelnemers. Klein genoeg voor persoonlijke aandacht, groot genoeg om de vertraging in een collectief te ervaren.
VEELGESTELDE VRAGEN
Wat je je waarschijnlijk afvraagt
Heb ik voorkennis nodig?
Nee. Deze dag is geschikt voor mensen die nooit eerder met deze taal hebben gewerkt, en voor mensen die er al jaren mee bezig zijn. We werken niet met theorie die je moet kennen. We werken met wat zich aandient zodra het tempo loslaat — en dat overkomt iedereen.
Is dit therapie?
Nee. Een retraite is geen therapeutische behandeling en vervangt geen behandeling. Het is een dag van onderzoek in een groep, met begeleiding die zorgvuldig kadert wat we wel en niet doen. Mocht je in therapie zitten of een mentale gezondheidsvraag hebben, neem dan vooraf contact op zodat we samen kunnen kijken of deze dag op dit moment passend is.
Hoe intensief is de dag?
Het werk gaat diep, maar het tempo is — letterlijk — rustig. Er is steeds ruimte om je terug te trekken, te wandelen, of stil te zijn. Niets is verplicht. Vertraging laat zich niet forceren; ze ontstaat wanneer er ruimte is, en die ruimte is op deze dag overal.
Wat als ik trauma in mijn voorgeschiedenis heb?
Vertragen kan onverwerkte ervaringen aan de oppervlakte brengen. Voor mensen met traumatische gebeurtenissen in hun voorgeschiedenis is een groepsretraite niet altijd het juiste eerste startpunt. Het werk hier is geen traumabehandeling. Als je twijfelt of deze dag op dit moment past, neem dan vooraf contact op — dan kijken we samen, zonder verplichting. Soms is een 1-op-1 traject of professionele therapeutische begeleiding eerst passender.
Wat moet ik meenemen?
Comfortabele kleding waarin je goed kunt zitten en bewegen, en een warmere laag voor de buitenwandeling — half oktober kan koud zijn. Eventueel een notitieboek. Voor de rest zorgen wij. Een week voor de retraite ontvang je een praktische e-mail met details over de exacte locatie, parkeren en eventuele aandachtspunten.
MELD JE AAN
Zaterdag 21 november 2026
Vul het formulier hieronder in. Je ontvangt binnen drie werkdagen persoonlijk bericht met bevestiging en een betaallink. Pas na betaling is je plek definitief.
Nog niet klaar om aan te melden? Geen haast. Hier zijn andere wegen om te oriënteren.