Dagretraite · Vrijdag 20 november 2026
Een dag vertragen
Kennismaken met de manier van werken uit het boek
Een dag zonder agenda, in een groep van maximaal vijftien. We doen wat De zin en onzin van zijn beschrijft: langzamer kijken, luisteren en voelen dan de dag gewoonlijk toelaat — en merken wat er dan zichtbaar wordt.
Geen thema en geen doelgroep. Dit is de brede kennismaking; de andere dagretraites gaan de diepte in op één onderwerp.
€ 225 per deelnemer · incl. lunch en werkboek · regio Utrecht · nog 5 plaatsen
De uitnodiging
Vertragen is geen tempo. Het is een andere manier van kijken.
Het woord roept beelden op van niets doen, en dat is niet wat hier gebeurt. Een dag vertragen is geen dag rusten: het is een dag waarop je aandacht langer op één ding blijft dan gebruikelijk, en waarop je merkt hoeveel er in die extra seconden te zien valt.
Wat we doen is eenvoudig en niet gemakkelijk. Kijken naar wat er is zonder er meteen iets van te vinden. Luisteren zonder het antwoord al klaar te hebben. Merken wat je lichaam registreert voordat je hoofd erbij is. Dat zijn geen technieken die je aanleert maar bewegingen die je oefent — en ze werken alleen als er tijd voor is.
Daarom een hele dag. De meeste mensen merken pas na een uur of twee dat er iets zakt: de schouders, de ademhaling, het vooruit-denken. Een zenuwstelsel dat gewend is aan tempo laat dat niet los omdat je het vraagt — het heeft uren nodig, en de aanwezigheid van anderen die hetzelfde doen. Dat is niet in een avond te organiseren en ook niet op eigen kracht thuis.
Deze dag hoort bij De zin en onzin van zijn. Wat in het boek staat beschreven, doen we hier — niet als illustratie maar als praktijk. Je hoeft het boek niet gelezen te hebben; het helpt, en meer dan dat is het niet.
De manier van werken is op alle drie de dagretraites dezelfde: verkennen wat het zenuwstelsel registreert, afstemmen op elkaar in een kleine groep, en delen wat zich aandient. Dat is de grond van Transformational Presence, de methodiek waar we mee werken gedurende de dag.
Wat je deze dag onderzoekt
Vier ingangen, één richting.
Die beweging gaat van buiten naar binnen: van kijken, dat op afstand blijft, naar voelen, dat dat niet kan. We volgen de opbouw van het boek — vier van de zes poorten, in het tempo dat de dag toelaat.
-
01
Zien zonder te benoemen
Wat je opmerkt als je langer kijkt dan nodig is om iets te herkennen. De blik die scant en beoordeelt is snel; er zit iets achter dat trager is.
-
02
Luisteren zonder antwoord
Horen is ontvangen; je kunt je oren niet sluiten zoals je ogen. Wat gebeurt er als je luistert zonder het antwoord al klaar te hebben — naar geluid, en naar een ander mens?
-
03
Ruiken en proeven
De twee zintuigen die het snelst iets losmaken en het minst aandacht krijgen. Ze werken buiten het denken om — en dat is precies waarom ze bruikbaar zijn wanneer denken niet verder brengt.
-
04
Voelen wat er al is
Het lichaam registreert eerder dan het hoofd, en het houdt vast wat er niet is uitgesproken. De laatste beweging van de dag: aandacht naar binnen, zonder er iets mee te hoeven doen.
Er komt geen methode uit en geen oefenschema. Wel de ervaring van een dag waarin je langzamer waarnam dan gewoonlijk — en die ervaring is te herkennen wanneer ze zich later opnieuw voordoet.
De manier van werken is op alle drie de dagretraites dezelfde: verkennen wat het zenuwstelsel registreert, afstemmen op elkaar in een kleine groep, en delen wat zich aandient. Dat is de grond van Transformational Presence, de methodiek waar we mee werken gedurende de dag.
Voor wie
Vijftien mensen met dezelfde bereidheid.
Niet dezelfde vraag, niet hetzelfde werk, niet dezelfde levensfase. Wat ze delen is de bereidheid om een dag lang niets op te lossen — en te kijken wat er dan gebeurt.
Deze dag is er voor
- Wie het boek heeft gelezen en wil ervaren wat erin staat.
- Wie nieuwsgierig is naar deze manier van werken zonder al een vraag te hebben.
- Wie merkt dat er weinig momenten zijn waarop het tempo eruit gaat.
- Wie overweegt een traject te doen en eerst wil weten hoe dit voelt.
Dit is de eerste editie van deze dag. De groep is bewust gemengd: een ondernemer naast iemand die herstelt naast iemand die het boek las. Tien van de vijftien plaatsen gaan naar de wachtlijst van het boek.
En niet voor
- Wie met een concrete vraag komt die om aandacht vraagt — dan is individuele coaching de kortere weg.
- Wie werkt aan hoe hij leidinggeeft; dan sluit Verbindend leiderschap beter aan.
- Wie herstellende is van een burn-out; daarvoor is Uit de overlevingsstand bedoeld.
Twijfel je of het past? Bel even. Tien minuten is meestal genoeg om te weten of dit de dag is, of dat een van de andere twee beter aansluit.
Het ritme van de dag
Wat er die dag gebeurt.
Een vaste vorm met een rustig tempo. Niets is verplicht: er is steeds ruimte om te wandelen, stil te zijn, of alleen mee te kijken.
-
09:00
Aankomst, thee en stilte
Geen kennismakingsrondje, geen hand-outs. Je komt aan, krijgt thee, vindt een plek, ademt uit. Niemand hoeft zich voor te stellen met wat hij doet.
-
09:30
Landen in het tempo van de dag
Een rustige introductie van het werk en van elkaar. Een eerste oefening om te merken hoe snel je binnenkwam — en wat er gebeurt als daar niets meer op volgt.
-
10:30
Ochtend — zien en luisteren
De twee zintuigen die op afstand blijven. Kijken naar wat er is zonder het meteen te benoemen, en luisteren zonder het antwoord al klaar te hebben. In duo’s, in stilte, en buiten als het weer het toelaat.
-
12:30
Lunch in stilte
Eenvoudig en aandachtig — en meteen een oefening, want proeven is een van de vier ingangen. Voor de meeste deelnemers is dit het moment waarop het tempo werkelijk zakt.
-
13:30
Middag — ruiken, proeven, voelen
De zintuigen die dichterbij komen en het minst aandacht krijgen. Ze werken buiten het denken om, en dat maakt ze bruikbaar op de momenten dat denken niet verder brengt. Hier gaat de aandacht naar binnen.
-
15:30
Pauze met thee
Wandelen, zitten, nazinken. Niets hoeft.
-
16:00
Wat je meeneemt
Niet als voornemen maar als herkenning: hoe voelde het toen het tempo eruit ging, en waaraan merk je het als dat zich opnieuw voordoet? In een kring, voor wie wil — je hoeft niets te delen wat je niet wilt delen.
-
17:00
Sluiting
Een kort moment om de dag te laten landen, en dan afscheid. Je gaat naar huis met je werkboek — en als je het boek hebt, lees je het hierna anders. Het weekend ligt voor je; dat is geen toeval.
Praktisch
Wat je moet weten.
Datum
Vrijdag 20 november 2026
09:00 – 17:00
Locatie
Regio Utrecht
exacte locatie wordt bevestigd
Plaatsen
Vijf beschikbaar — de overige tien gaan naar de wachtlijst van het boek
Begeleiding
Steven Stephania, samen met een ervaren co-facilitator
Investering
€ 225 per deelnemer
Inclusief lunch en werkboek
Over het boek
Je hoeft De zin en onzin van zijn niet gelezen te hebben; de dag staat op zichzelf. Het werkboek zit bij de prijs in, en daarin staan de dertig oefeningen waarmee je thuis verder kunt.
Annuleren
Tot vier weken van tevoren kosteloos. Daarna kun je je plek overdragen aan iemand anders, of doorschuiven naar een volgende dagretraite.
Voor je aanmeldt
Wat mensen meestal willen weten.
Moet ik het boek gelezen hebben?
Nee. De dag staat op zichzelf en er wordt niets bekend verondersteld. Wie het boek heeft gelezen herkent de opbouw, en wie het daarna leest herkent de dag erin — maar geen van beide is nodig om mee te doen. Het werkboek krijg je op de dag zelf.
Wie zitten er verder?
Maximaal vijftien mensen, en de groep is bewust gemengd: een ondernemer naast iemand die herstelt naast iemand die het boek heeft gelezen. Dat is anders dan bij de andere dagretraites, waar de groep één positie deelt. Er is geen kennismakingsrondje waarin iedereen vertelt wat hij doet — juist omdat het hier niet uitmaakt.
Waarom een hele dag?
Omdat vertragen tijd kost die je niet kunt inkorten. De meeste mensen merken pas na een uur of twee dat er iets zakt: de schouders, de ademhaling, het vooruit-denken. Een zenuwstelsel dat gewend is aan tempo laat dat niet los omdat je het vraagt — het heeft uren nodig, en de aanwezigheid van anderen die hetzelfde doen.
Heb ik voorkennis nodig?
Nee. Deze dag is geschikt voor mensen die nooit eerder met deze taal hebben gewerkt, en voor mensen die er al jaren mee bezig zijn. We werken niet met theorie die je moet kennen, maar met wat er in je lichaam aanwezig is — en dat is bij iedereen al aanwezig.
Is dit therapie?
Nee. Een retraite is geen therapeutische behandeling, ze vervangt er geen en ze loopt er ook niet op vooruit. Sta je op een wachtlijst of ben je in behandeling, dan is deze dag daar geen alternatief voor. Het is een dag van onderzoek in een groep, met begeleiding die zorgvuldig kadert wat we wel en niet doen.
Hoe intensief is de dag?
Het tempo is rustig, maar er wordt wel gewerkt — dit is geen dag om bij te komen. Er is steeds ruimte om je terug te trekken, te wandelen of stil te zijn. Niets is verplicht. Wat zich aandient mag zich aandienen; wat niet wil, hoeft niet.
Wat als ik trauma in mijn voorgeschiedenis heb?
Werken met het zenuwstelsel kan onverwerkte ervaringen activeren. Voor mensen met traumatische gebeurtenissen in hun voorgeschiedenis is een groepsretraite niet altijd het juiste eerste startpunt. Het werk hier is geen traumabehandeling. Twijfel je of deze dag op dit moment past, neem dan vooraf contact op — dan kijken we samen, zonder verplichting. Soms is een 1-op-1 traject of professionele therapeutische begeleiding eerst passender.
Wat moet ik meenemen?
Comfortabele kleding waarin je goed kunt zitten en bewegen, en een warmere laag voor de buitenmomenten — eind november kan koud zijn. Eventueel een notitieboek. Voor de rest zorgen wij. Een week van tevoren ontvang je een praktische mail met de exacte locatie, parkeren en reistijd.
Staat je vraag er niet bij? Bel of mail gerust — dat verplicht tot niets. En als blijkt dat een van de andere dagen beter aansluit, zeg ik dat.
Meld je aan
Vrijdag 20 november 2026.
Vijf plaatsen zijn beschikbaar; de overige tien gaan naar de wachtlijst van het boek. Vul het formulier in en je ontvangt binnen drie werkdagen persoonlijk bericht met een bevestiging en een betaallink. Pas na betaling is je plek definitief — en tot dat moment zit je nergens aan vast.
€ 225 per deelnemer · incl. lunch en werkboek · max. 15 deelnemers
Nog niet zover? Geen haast.
- Verbindend leiderschap — de volgende dagretraite, vrijdag 18 december 2026
- Eerst een gesprek — dertig minuten, kosteloos, en het verplicht tot niets
- Op de wachtlijst van het boek — tien van de vijftien plaatsen gaan daarheen, kosteloos