Steven Stephania

DAGRETRAITE · ZATERDAG 21 NOVEMBER 2026

Zijn met wat er is

De moeilijkste oefening is niet iets veranderen. Het is met iets blijven, zonder het beter te willen maken. Een dag om dat te onderzoeken.

MELD JE AAN →

DE UITNODIGING

Veranderen is een gewoonte. Blijven is een vaardigheid.

Wanneer iets oncomfortabel wordt — een gevoel, een gedachte, een situatie — schiet het brein binnen seconden in oplossingsmodus. Wat kan ik hieraan doen? Hoe los ik dit op? Wat zou helpen? Het lijkt zorgzaam, maar het is een vluchtbeweging. Een vorm van afwezig zijn die zich voordoet als aanwezig zijn.

De impuls om iets onaangenaams op te lossen is een van de oudste reacties van het zenuwstelsel. Hij is daar omdat hij ons in leven heeft gehouden — wegrennen, wegduwen, wegdenken. Maar veel van wat ons als mens overkomt valt buiten de categorie gevaar. Een verlies hoeft niet weggepoetst te worden. Een teleurstelling hoeft niet meteen geheeld. Een twijfel hoeft niet beantwoord. Het mag er zijn, lang genoeg voor de waarheid om zich te tonen.

Maar dat blijven — bij iets, zonder het op te lossen — is bij de meeste volwassenen geen vanzelfsprekendheid meer. Het is iets dat we als kind nog konden, en daarna systematisch hebben afgeleerd. We zijn opgeleid om problemen op te lossen. We zijn niet opgeleid om bij wat is te zijn.

Op deze dag oefenen we het oudste werk dat er is. Niet veranderen wat zich aandient. Niet duiden, niet benoemen, niet wegcoachen. Aanwezig zijn met wat er is — voor zo lang als het er is — en kijken wat er gebeurt zodra dat blijven niet meer als verlies voelt, maar als grond.

WAT JE DEZE DAG ONDERZOEKT

Vier ingangen tot één waarneming

Geen programma dat afgewerkt moet worden. Vier bewegingen die zich gedurende de dag aandienen, in een ritme dat past bij het werk.

01

De impuls om te fixen herkennen

Voordat je iets kunt nalaten, moet je het kunnen zien. We oefenen het opmerken van de oplossingsreflex — in jezelf, in je gedachten over anderen, in je reactie op wat zich in de groep aandient. Niet om hem weg te halen. Om hem zichtbaar te maken.

02

Bij iets blijven zonder oplossing

Wat gebeurt er als je een onaangenaam gevoel niet wegduwt, niet duidt, niet benoemt — maar er gewoon naast komt zitten? In stilte, in het lichaam, met een ander zenuwstelsel in de buurt dat hetzelfde doet. Het werk van deze dag, in zijn meest letterlijke vorm.

03

Wat zich onthult als je niet meer ingrijpt

Veel van wat we *probleem* noemen blijkt bij langer kijken een uiting van iets anders te zijn — verdriet onder een irritatie, een onvervuld verlangen onder een conflict. Dat zien we niet zolang we direct repareren. Het toont zich pas wanneer we lang genoeg blijven om te kijken.

04

De vrede die niet uit oplossing komt

Er is een soort rust die ontstaat wanneer iets is opgelost. Er is een diepere rust die ontstaat wanneer er niets opgelost hoefde te worden. Op deze dag oefenen we de tweede — die niet afhankelijk is van de uitkomst, en daardoor altijd beschikbaar is.

HET RITME VAN DE DAG

Geen programma. Een ademhaling.

09:00

Aankomst, thee, en stilte

Geen kennismakingsrondje, geen handuit. Je komt aan, krijgt thee, vindt een plek, ademt uit.

09:30

Opening — landen zonder agenda

Een rustige introductie van het werk en van elkaar. Eerste oefening om aanwezig te komen — niet om iets te bereiken, maar om te zijn met wat al aanwezig is.

10:30

Ochtendonderzoek — de oplossingsreflex zien

In duo's en in stilte. Wat is er aanwezig in jezelf op dit moment, en welke impuls stuurt onmiddellijk om er iets mee te doen? Begeleide oefeningen om die beweging te kunnen zien zonder erop te reageren.

12:30

Lunch in stilte

Eenvoudig en aandachtig. Eindelijk een lunch waarin niemand iets van je wil — en waarin je merkt hoe weinig er hoeft te gebeuren.

13:30

Middagonderzoek — blijven met wat is

Het diepere werk. In een veilige groepsstructuur oefenen we het bij iets blijven zonder dat te willen veranderen — een gevoel, een herinnering, een lichamelijk signaal. Begeleid, in eigen tempo, met steeds de mogelijkheid om uit te stappen wanneer dat nodig is.

15:30

Pauze met thee

Wandelen, zitten, nazinken. Niets hoeft.

16:00

Integratie en afronding

In een gezamenlijke kring delen wat zich heeft aangediend — voor wie wil. Geen verplichte oogst, geen samenvatting. Een korte rituele afsluiting die de dag laat landen in wat erna komt.

17:00

Sluiting

Je gaat naar huis met je boek, je werkboek, en — belangrijker — een herinnering aan hoe het voelt om ergens niets mee te hoeven.

PRAKTISCH

Wat je moet weten

DATUM

Zaterdag 21 november 2026

09:00 – 17:00

LOCATIE

Regio Utrecht

(exacte locatie wordt bevestigd)

INVESTERING

€295

incl. lunch, boek en werkboek

BEGELEIDING

Begeleiding door Steven Stephania, samen met een ervaren co-facilitator.

GROEPSGROOTTE

Maximaal 15 deelnemers. Klein genoeg voor persoonlijke aandacht, groot genoeg voor het collectieve dragen dat dit werk mogelijk maakt.

VEELGESTELDE VRAGEN

Wat je je waarschijnlijk afvraagt

Heb ik voorkennis nodig?

Nee. Deze dag is geschikt voor mensen die nooit eerder met deze taal hebben gewerkt, en voor mensen die er al jaren mee bezig zijn. We werken niet met theorie die je moet kennen. We werken met wat in jezelf aanwezig is — en daar is geen voorbereiding voor nodig.

Is dit therapie?

Nee. Een retraite is geen therapeutische behandeling en vervangt geen behandeling. Het is een dag van onderzoek in een groep, met begeleiding die zorgvuldig kadert wat we wel en niet doen. Mocht je in therapie zitten of een mentale gezondheidsvraag hebben, neem dan vooraf contact op zodat we samen kunnen kijken of deze dag op dit moment passend is.

Hoe intensief is de dag?

Het werk gaat diep, maar het tempo is rustig. Er is steeds ruimte om je terug te trekken, te wandelen, of stil te zijn. Niets is verplicht. Bij iets blijven dat onaangenaam is kost moeite — daarom is er ook altijd ruimte om af te stappen wanneer dat nodig is. Je hoeft niet door iets heen.

Wat als ik trauma in mijn voorgeschiedenis heb?

Het werk van *bij iets blijven* kan onverwerkte ervaringen aan de oppervlakte brengen — meer dan andere retraitethema's. Voor mensen met traumatische gebeurtenissen in hun voorgeschiedenis is een groepsretraite niet altijd het juiste eerste startpunt. Het werk hier is geen traumabehandeling. Als je twijfelt of deze dag op dit moment past, neem dan vooraf contact op — dan kijken we samen, zonder verplichting. Soms is een 1-op-1 traject of professionele therapeutische begeleiding eerst passender.

Wat moet ik meenemen?

Comfortabele kleding waarin je goed kunt zitten en bewegen, en een warmere laag — eind november kan koud zijn, ook binnen. Eventueel een notitieboek of zakdoek. Voor de rest zorgen wij. Een week voor de retraite ontvang je een praktische e-mail met details over de exacte locatie, parkeren en eventuele aandachtspunten.

MELD JE AAN

Zaterdag 21 november 2026

Vul het formulier hieronder in. Je ontvangt binnen drie werkdagen persoonlijk bericht met bevestiging en een betaallink. Pas na betaling is je plek definitief.